Ăn chơi 

Mì trong ký ức

Rate this post

Quán hủ tiếu A Quý Tàu trên đường Huỳnh Văn Bánh (Q.Phú Nhuận) có nguồn gốc từ một xe hủ tiếu gõ những năm 1990 hoạt động trên địa bàn Q.1, Q.3 - Ảnh: Phùng Huy
Quán hủ tiếu A Quý Tàu trên đường Huỳnh Văn Bánh (Q.Phú Nhuận) có nguồn gốc từ một xe hủ tiếu thập niên 1990 hoạt động trên địa bàn Q.1, Q.3 – Ảnh: Phùng Huy

Quận Phú Nhuận (TP.HCM) có cộng đồng người Hoa sinh sống khá đông. Họ từng sống quanh chợ Phú Nhuận từ thế kỷ 18, 19, trồng củ đu đủ bên kia cầu Kiệu, nên ban đầu cây cầu này có tên là cầu Xóm Kiệu. Họ lập đền Phú Hữu, mà người Việt quen gọi là đình Ông Cọp vì trên vách đền có bức phù điêu một con hổ đang nhìn ra đường. Họ sống dọc phố Lò Đúc, sau này là phố Nguyễn Trọng Tuyển và mở hiệu thuốc đông y, quán phở.

Người Trung Quốc đi đến nhiều nơi, mang theo bột chiên xù, nhân sâm bổ, chí,… Tất nhiên không thể thiếu món mì Tàu (từ tiếng Hán gọi theo thói quen, không có nghĩa là coi nhẹ) – một món ăn rất được ưa chuộng. món bún.

Hồi nhỏ, cuối những năm 1960, nếu rủng rỉnh túi tiền, tôi thường ra đường Nguyễn Minh Chiểu ăn bún ở quán Xẩm Bà. Tôi nhớ chiếc ghế xếp vuông bằng sắt lót gỗ, mùi mì thơm phức và miếng xá xíu đỏ rực. Tôi nhớ món bánh tôm chiên mỏng, tôi thích nhất khi nó chìm vào nước dùng và trở nên mềm trong khi tôm vẫn giòn.

Mì và tranh kính

Những xe hủ tiếu của người Hoa đã để lại ấn tượng sâu sắc cho tôi dù sau này đi lại nhiều nơi và thưởng thức món mì ở khắp nơi. Xe đẩy mì là một phương thức bán đồ ăn tiện lợi và linh hoạt. Xe hủ tiếu có thể đặt trước một nhà hàng lớn để ngắm cảnh, nhưng cũng có thể đậu trước một ngôi nhà gỗ, cũ kỹ; dựa lưng vào bức tường loang lổ khói bụi để bán cho khách qua đường.

Những chiếc xe đẩy đó, thực chất là quầy chế biến thực phẩm, có bể nước dùng hai ngăn, bếp than, chỗ để bát, một ngăn để mì, mỡ heo để ướp gia vị. Chiếc thùng tôn cũ kỹ, chiếc ghế xếp bằng gỗ đã ngả màu đen. Tuy nhiên, xe hủ tiếu lại toát lên vẻ sang trọng trên phố dù nằm ở góc chợ bình dân, đông đúc.

Đó là nhờ nhiều bức tranh đẹp được vẽ trên mặt kính được gắn quanh ba mặt xe, sát nóc xe. Những bức tranh này sử dụng nhiều màu đỏ, xanh lá cây, ánh bạc lấp lánh, vẽ trên nền kính sáng bóng về những con người chiến đấu trong truyện cổ. Họ mặc võ phục, đội mũ trên đầu và sử dụng thương và trường kiếm. Mỗi bức tranh đều có chữ Hán và tiếng Việt kèm theo chú thích bên cạnh.

Sợi mì trong trí nhớ của tôi luôn sáng lên ngay cả trong góc tối, miễn là có một chút ánh đèn đường hay ánh sáng ban ngày chiếu vào. Những hình vẽ rất chi tiết càng làm tăng giá trị của chiếc xe. Hầu hết các xe hủ tiếu có tranh kính đều được đặt cố định, còn các xe hủ tiếu gõ di động thường nhỏ hơn với hình thức đơn giản, không trang trí của loại tranh này. Tại Nam Tương, Quảng Huê Viên, Dìn Ký … và nhiều nơi khác ở Phú Nhuận cũng có những quán bún tương tự.

Trong lúc bà chủ quán chế biến hủ tiếu, thực khách mải mê ngắm tranh và nhận ra những câu chuyện mình từng xem trong truyện Tam quốc diễn nghĩa, khi đi xem hát ở đình Phú Nhuận, đình Ông Hổ.

Thực khách ăn mì trong mùi thơm của các nguyên liệu trộn, mùi lá hẹ cân bằng vị béo của mỡ heo, vị ngọt của nước dùng quyện với sợi mì dai và mùi thơm của xá xíu … Nhìn hình là mình nhận ra ngay. đó là cảnh Quan Công đánh Tào Tháo ở Huệ Dung Đảo, cảnh Triệu Tử Long đỡ A Đẩu, cảnh ba anh em đánh nhau với Lữ Bố …

Loại xe đẩy bằng gỗ có bánh xe để bán mì đã được người Hoa di cư đến từ hơn một trăm năm nay. Tiếp nối họ là nghề làm tranh kiếng, từ những người Quảng Đông di cư đến Chợ Lớn định cư đầu thế kỷ XX. Ban đầu, họ mở các cửa hàng sản xuất và bán các loại kính cường lực để tráng gương, đóng khung, gắn trên tủ và khung cửa. Về sau, nghề này phát triển ra Lái Thiêu, An Giang.

Dòng tranh kính trước hết được làm quà tặng, tranh thờ. Sau đó, người ta làm những bức tranh theo những câu chuyện cổ để đáp ứng nhu cầu trang trí cho xe hủ tiếu.

Mì ở khắp mọi nơi

Một người bạn từng sống ở Phú Nhuận cho biết, từ trường Chánh Tâm cũ nhìn sang bên kia là quán hủ tiếu Nam Tương của người Hoa. Cửa hàng này có hai căn hộ; sau năm 1975, một bên trở thành hợp tác xã. Người dân quanh đó gọi là quán bún riêu của dì Dìn. Còn quán mì Xẩm Bà cùng dãy với khu chuồng bò bên này. Xẩm Bà chỉ là một quán phở nhỏ như trạm dừng chân, bán chè và nước dừa.

Quán mì Quảng Huê Viên ngay đầu đường Nguyễn Minh Chiểu và Võ Dị Nguyên đã có từ lâu đời, ngày xưa còn gọi là “mì hai cửa”, có lẽ ngày xưa quán rộng hơn, bây giờ. Khá hẹp.

Chợ Ga tưởng như là khu vực quen thuộc của hầu hết những người phương Bắc di cư nhưng thực ra lại là vùng đất của người miền Nam và người Hoa sinh sống lâu đời. Có ba quán phở Tàu được nhiều người biết đến là chú Sừng, chú Cao và quán “bụng bự” ở đầu đường Hoàng Văn Thụ – Đỗ Tấn Phong bây giờ. Một cụ ông năm nay ngoài 70 tuổi kể lại kỷ niệm: Sau năm 1975, ông đi học tập cải tạo, ngày về không lao vào nhà gần đó mà phải ra quán với cái “bụng bự”. đầu tiên, như khám phá lại hương vị của cuộc sống hàng ngày.

Những năm 1990, tôi thỉnh thoảng ăn mì Dìn Chồn trên đường Võ Di Nguy (Phan Đình Phùng). Trước đây, khi nằm trên đường Phan Đình Phùng, nội thất của quán rất cũ kỹ. Sau này, quán chuyển ra đường Nguyễn Kiệm. Lâu lâu ăn lại mình thấy có món cải thìa, khá hợp do vị hơi đắng, thanh nhẹ của sợi cải hòa quyện với vị thơm béo của nước dùng. Cách chế biến món vịt tiềm thuốc bắc của họ cũng khác so với các quán khác.

Ngày trước mình cũng hay ăn hủ tiếu ở ngõ cư xá Chu Mạnh Trinh với bánh phồng tôm mỏng. Khi tôi thắc mắc tại sao hiếm thấy quán phở nào bán bánh tôm, các anh chị trên trang Phú Nhuận ngày xưa chỉ ngay những quán có món bánh này: Quán phở Tương Kỳ ở 164 Đặng Văn Ngữ, phường 14, chỉ bán. sau 4 giờ chiều hàng ngày.

Một người anh kể rằng có quán phở trước 1975 trên đường Chi Lăng (Phan Đăng Lưu), cách trường Đạt Đức (nay là trường Châu Văn Liêm) vài dãy phố, có cả bánh phồng tôm, tiếc là hương vị không ngon. . như ngày xưa, khi có một ông già bán hàng.

Xe hủ tiếu gõ đầu tiên ở tư gia Chu Mạnh Trinh nổi tiếng hồi đó, nhưng đến tối ở ngã tư Phú Nhuận cũng có xe hủ tiếu gõ di động. Trời mưa mình đói gọi đi ăn, ngon đến giờ mình vẫn nhớ. Một nơi có bánh phồng tôm là quán bún A Quý gần đầu đường Huỳnh Văn Bánh đến Phan Đình Phùng, quẹo phải.

Cũng có những quán bún mọc rải rác được người dân Phú Nhuận nhớ đến, những quán đã mất, đôi khi được nhắc đến, đã bị dẹp bỏ sau dịch COVID-19. Cổng tàu số 11, góc cột đèn, buổi tối có xe hủ tiếu rất ngon, người dân ở đó thường gọi là hủ tiếu ông già, đặc biệt là món lạp xưởng có nhiều tôm khô và râu mực.

Ở cột đèn, buổi sáng có bà người Hoa bán hủ tiếu huyết, buổi tối có ông lão người Hoa đẩy xe hủ tiếu. Hai ông bà này chắc không có quan hệ gì. Một người anh kể vào những năm 1960, ở ngã tư Nguyễn Huỳnh Đức (Huỳnh Văn Bánh) – Hồ Biểu Chánh cũng có một quán hủ tiếu.

Một anh cho biết: “Nhắc đến hủ tiếu Tàu, tôi vẫn thích ăn hủ tiếu khô với nồi cải vàng, bên trên có bánh tôm. Bây giờ nó gần như vô hình. “

Trên thực tế, vẫn có thể có những sợi mì khô như bạn nhớ, giống như những chiếc bánh tôm chiên trong một tô mì mà bạn tưởng đã hết nhưng vẫn có bán ở một số cửa hàng. Những tô hủ tiếu, tô phở ngày xưa cũng như tô cơm nguội ngày xưa chắc chắn bao giờ cũng ngon hơn bây giờ, khi ta ăn với sự háo hức, thèm thuồng của tuổi thơ và nhớ lại với nỗi nhớ da diết của con người. có nhiều hoặc ít màu xám trên tóc.

Phạm Công Luận

Bài viết liên quan

Leave a Comment