Ăn chơi 

Nếu con cá sấu biết cách kể câu chuyện cuộc đời mình

Rate this post

Anh xe ôm mà tôi quen ở đầu phố là một người vô cùng bận rộn, lịch trình hàng ngày của anh ta được phân chia như thế này.

Sáng sớm, anh chở rau từ ngoại thành (do gia đình tự trồng) vào phố, giao cho một vài quán cơm.

Gần 7h, anh đưa hai con nhà người quen đến trường, đây là “hợp đồng” đóng bao nhiêu tháng.

7h30 anh chở một bà lão đi chợ đợi chở về. Rồi anh đứng ở đầu ngõ đón khách, ai dè.

Buổi trưa, anh đi ngang qua quán cơm đã bỏ rau và mối, xin nước vo gạo (thức ăn thừa đổ vào thùng) mang về cho lợn.

Nếu chú cá sấu biết kể câu chuyện cuộc đời mình - Ảnh 1.

Đường Trần Hưng Đạo với những cây sấu hàng trăm năm tuổi – Ảnh: Trọng Chính

Tranh thủ cơm nước xong vườn heo gà, chiều anh lại chạy ra đường đón hai con đi học về. Sau đó là ca đón xe ôm thứ hai trong ngày, từ chiều đến tối mịt.

Nếu chú cá sấu biết kể câu chuyện cuộc đời mình - Ảnh 2.

Tranh thủ với ổ bánh mì hay tô phở, buổi tối, anh xe ôm “nhảy” vào nghề thú vị nhất của mùa hè Hà Nội: hái sấu.

Theo ông, những con đường có hàng sấu cổ thụ của thủ đô được hợp đồng hái, ban đêm, quanh Hồ Gươm, dọc đường Trần Phú, Điện Biên Phủ, Trần Hưng Đạo, Bà Triệu, Tông Đản …

Với 500.000 đồng, cả con đường sẽ là của bạn, trong một đêm, hái bao nhiêu, rủ bấy nhiêu người.

Việc còn lại là phải tinh mắt, có kinh nghiệm mới đánh giá được quả sấu nhiều hay ít, quả to hay nhỏ.

Vì 500.000 đồng là giá “bao thầu” trong đúng một đêm, nếu tối hôm trước có nhóm khác hái sấu, hoặc sấu quá non chưa thu hoạch được thì có thể thua cuộc.

“Anh“ khoán ”hái sấu Hà Nội được bao nhiêu mùa rồi?”. – Tôi hỏi. “Để xem… Đã đến mùa 5 rồi,” anh ấy trả lời. “Vậy thì hãy trở thành một chuyên gia về sấu Hà Nội”. “Vâng, bạn có thể gọi nó như vậy.”

“Tôi chỉ thắc mắc, dọc các phố Phan Đình Phùng, Trần Phú, Bà Triệu … người ta bán sấu nhiều lắm, suốt mùa hè. Cứ túi, bao, cành, lá thì có phải quả sấu hái từ trên cây vào không?” làng? phố đó? ” “Trần Phú, Bà Triệu thì có, Phan Đình Phùng thì không, có công an tuần tra địa bàn thì làm sao leo lên hái sấu được.

Người dân hái sấu từ Thạch Thất, Sơn Tây và các vùng trung du về bán, đồng thời vứt vài cành, lá xuống vỉa hè để “ngụy trang”. Thật ra, gọi là sấu rừng cũng đúng, loại sấu đó có vỏ dày, cùi mỏng, hạt to, ăn hơi chát. Sấu Hà Nội vẫn là ngon nhất, da mỏng nhưng chua.

Nếu chú cá sấu biết kể câu chuyện cuộc đời mình - Ảnh 3.

Đội quân hái sấu mùa hè đông đảo, và thường không xa lạ với nhau. Tôi biết một cặp vợ chồng làm nghề đánh giày trên đường Trần Huy Liệu, cứ đến hè là hái sấu bán.

Họ đại diện cho những người lao động bám phố Hà Nội, biết và hiểu phố như mu bàn tay. Đối với họ, cây sấu trồng lấy bóng mát vỉa hè không khác gì cây ăn quả trong vườn nhà, người Hà Nội thích bóng mát thì tận dụng lấy trái mà bán cho người Hà Nội.

Nếu chú cá sấu biết kể câu chuyện cuộc đời mình - Ảnh 4.

Công ty Công viên cây thống kê Hà Nội có 1.400 gốc sấu cổ thụ, bao nhiêu cây sấu có lẽ cũng đủ để người dân thủ đô nấu canh. Nhưng đối với nhu cầu cạo sạch vỏ, bảo quản trong tủ lạnh ngâm làm siro giải khát, đồng thời cung cấp cho khách hàng khắp nơi cần nguồn sấu từ ngoại thành.

Nếu chú cá sấu biết kể câu chuyện cuộc đời mình - Ảnh 5.

Tôi vào vùng lõi rừng quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng, gặp cây sấu hơn trăm năm tuổi. Những vạt (rễ nhô lên khỏi mặt đất – của người rừng) to như cánh buồm, người đứng bên trong.

Chỉ có những đốm trắng đan xen trên thân cây khiến người ta nhận ra đó là cây sấu. “Quả sấu này có quả nào không?” – Tôi hỏi người dẫn đường. “Ừ, nhưng đắng lắm, sấu già quá – người dẫn đường nháy mắt với tôi – Nếu cắn nhầm sẽ bị vẹo hàm”.

Nhìn cây sấu già trong rừng, tôi nhớ đến cây sấu Hà Nội. Gốc cây sấu thật khỏe. Như ở Phan Đình Phùng, một con phố đặc biệt có hai hàng cây trên cùng một vỉa hè, nửa phố là biệt thự Pháp cổ, cây có đất cho gốc nên không bao giờ nhổ.

Đi dưới những hàng sấu ấy, dù giữa trưa hè oi ả, nhưng tâm hồn mát rượi.

Trong quy hoạch cũ của Hà Nội thời thuộc địa, người Pháp không trồng cây xanh trên vỉa hè các tuyến phố (cây xanh ở các tuyến phố được trồng trong khuôn viên tư nhân hoặc đất làng từ trước).

Boulevards (đại lộ) Boulevard Gambetta (nay là đường Trần Hưng Đạo); đại lộ Carnot (nay là đường Phan Đình Phùng); đại lộ Amiral Courbet (nay là đường Lý Thái Tổ)… hầu như chỉ có biệt thự, và cây xanh được trồng trong khuôn viên sân vườn (trước / sau).

Nếu chú cá sấu biết kể câu chuyện cuộc đời mình - Ảnh 6.

Cũng trong thời gian này, sấu được trồng trên các tuyến phố có vỉa hè rộng trên 3m. Cây sấu sinh trưởng chậm, nhưng rễ cọc, tán gọn, thân thẳng, chịu được gió lớn, lá rụng theo mùa nhưng khô ráo, dễ vệ sinh, đặc biệt không thu hút sâu bọ.

Người Pháp nhìn cây sấu chỉ đơn giản là để lấy bóng mát trang trí đường phố, có lẽ mãi sau này không nghĩ đến những lợi ích khác mà cây sấu mang lại cho người Hà Nội.

Nếu chú cá sấu biết kể câu chuyện cuộc đời mình - Ảnh 7.

Quả sấu hái cả mùa hè, tao nhã vào hàng chục món ăn đặc trưng của miền Bắc.

Từ những món đơn giản như kho nước rau muống, nấu canh chua thịt bằm, đến vịt om sấu, tôm xào sấu, lạ miệng hơn có món sấu kho tộ.

Sên với đường và gừng tạo thành ô mai vào lọ có nắp đậy kín và cất đi. Vào mùa đông lạnh giá, ăn một quả, vị chua ngọt thêm gừng cay, làm ấm toàn thân.

Nếu chú cá sấu biết kể câu chuyện cuộc đời mình - Ảnh 8.

Những quả sấu chín từ gánh hàng rong trên phố cổ – Ảnh: Trọng Chính

Lá và cành sấu được dùng làm củi đốt mà người Hà Nội thời bao cấp rất ưa chuộng. Vào những ngày mưa bão, lá sấu rơi như mưa ngoài đường, lũ trẻ xúm nhau mang bao tải đi lượm lá trước khi cơn mưa về, bếp của những nhà trong phố có cây sấu lúc nào cũng chất đống vài bao lá như thế.

Nếu chú cá sấu biết kể câu chuyện cuộc đời mình - Ảnh 9.

Sau cơn mưa, đến giờ vẫn luôn có những cụ già đi dọc vỉa hè, nhặt những con cá sấu rơi xuống rãnh, chỉ còn một con đường là lưng thúng.

Cây sấu sinh trưởng chậm, rễ to nên không còn là lựa chọn tối ưu để phủ xanh nội thành Hà Nội.

Những hàng xà cừ đã bị dời đi, thay vào đó là bàng Đài Loan, lộc vừng, thậm chí là phong lá đỏ (ở phố Kim Mã, tiếc là bây giờ không chịu được, phải thay thế). Liệu cuối cùng những con cá sấu có chịu chung số phận, và nếu có thì khi nào?

Nhưng ở những khu đô thị mới mở ở vùng ven, được quy hoạch không gian sáng sủa ngay từ đầu thì cây sấu vẫn là một trong những lựa chọn tốt nhất.

Phía Nam – Bắc Từ Liêm; Gia Lâm; Long Biên; Đông Anh … Sấu đã đủ thời gian tạo tán, che bóng và cho trái.

Chú xe ôm quen thuộc của tôi, mùa hè đang chuyển nhịp sinh học theo guồng quay của con cá sấu.

Buổi sáng đưa trẻ em đi học, người già đi chợ.

Ra vỉa hè bán sấu.

Chiều đón con tan học rồi đi hái sấu để hôm sau đem đi bán. Bớt bận rộn, thu nhập tốt hơn. Cá sấu cứ lăn lộn, dài như mạng người, dài hơn mạng người.

Nếu chú cá sấu biết kể câu chuyện cuộc đời mình - Ảnh 10.

PHẠM GIA HIỀN

Bài viết liên quan

Leave a Comment