DU LỊCH 

Làm thế nào để doanh nghiệp Việt Nam tận dụng cơ hội tham gia chuỗi giá trị toàn cầu?

Rate this post

Khái niệm chuỗi giá trị toàn cầu?

Về lý thuyết, Chuỗi giá trị toàn cầu (GVC) là chuỗi sản xuất kinh doanh toàn cầu hóa, có sự tham gia của nhiều quốc gia, có sự kết hợp của khoa học công nghệ hiện đại. với nguyên liệu và nhân công. Các yếu tố này sau đó được lắp ráp, sản xuất, đưa ra thị trường và cuối cùng là phân phối đến tay người tiêu dùng.

Làm thế nào để doanh nghiệp Việt Nam tận dụng cơ hội tham gia chuỗi giá trị toàn cầu?  - Ảnh 1.

Chuỗi giá trị của Apple là một ví dụ sống động về toàn cầu hóa.

Các doanh nghiệp ngày nay có thể là nhiều bộ phận trong quá trình này, nhưng chúng cũng có thể chỉ là một mắt xích duy nhất trong chuỗi đó. Sự ra đời của chuỗi giá trị toàn cầu được coi là kết quả của xu thế toàn cầu hóa.

Mỗi mắt xích trong chuỗi giá trị toàn cầu tương ứng với một hoạt động cụ thể để sản xuất ra một sản phẩm. Các hoạt động này có thể do một doanh nghiệp thực hiện hoặc có thể có sự tham gia của nhiều doanh nghiệp, quốc gia từ nhiều vùng địa lý khác nhau với khả năng tương tự.

Ví dụ như sản phẩm iPhone, đó là thiết kế sản phẩm, phần mềm và tiếp thị tại Mỹ, trong khi các công đoạn khác hầu hết được thực hiện bên ngoài nước Mỹ. Theo thống kê, có tới 9 công ty tại các quốc gia như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Đức, Mỹ tham gia sản xuất iPhone. Tất cả các thành phần này cuối cùng được chuyển đến Foxconn để lắp ráp thành thành phẩm, sau đó xuất khẩu sang Mỹ và các nước khác trên thế giới.

Chuỗi giá trị của Apple là minh chứng sống động cho quá trình toàn cầu hóa, khi thị trường sản xuất và tiêu thụ trên thế giới hòa làm một, đồng nghĩa với việc chuỗi giá trị toàn cầu ngày càng trở nên phức tạp hơn.

Cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam?

Theo một thống kê, trong giai đoạn 2015-2020, ngành sản xuất của Việt Nam đã nhận được các khoản đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn từ Mỹ, Hàn Quốc và Nhật Bản với tổng giá trị là 376 tỷ USD. trong đó riêng Samsung đã góp tới 1/4 tổng vốn đầu tư từ Hàn Quốc.

Làm thế nào để doanh nghiệp Việt Nam tận dụng cơ hội tham gia chuỗi giá trị toàn cầu?  - Ảnh 2.

Samsung là một nhà đầu tư lớn tại Việt Nam.

Bên cạnh đó, LG Electronics, công bố đầu tư hơn 1 tỷ USD vào Việt Nam để mở rộng công suất màn hình OLED vào năm 2021. Mới nhất, họ tiếp tục có kế hoạch đầu tư thêm 1 tỷ USD vào Việt Nam bằng cách huy động vốn từ các ngân hàng đầu tư toàn cầu.

Trước đó, “đại gia” Intel của Mỹ đã đầu tư hơn 1 tỷ USD vào nhà máy tại Khu Công nghệ cao Sài Gòn, Việt Nam. Nhà máy được xây dựng trên diện tích 47.000 m2 và bắt đầu đi vào hoạt động từ tháng 10 năm 2010. Gần đây, họ cũng tiếp tục đầu tư thêm 475 triệu USD vào Intel Products Vietnam (IPV), nhà máy lắp ráp và thử nghiệm phòng sạch (ATM) lớn nhất toàn cầu. Hệ thống Intel.

Hiện tổng vốn đầu tư của Intel vào Việt Nam khoảng 1,5 tỷ USD. Cho đến nay, Intel Việt Nam vẫn là dự án đầu tư công nghệ tỷ đô duy nhất của Mỹ tại Việt Nam, đồng thời là nhà máy lắp ráp – thử nghiệm lớn nhất trong mạng lưới Intel toàn cầu.

Gần đây nhất, Apple đang chuyển một số sản xuất iPad từ Trung Quốc sang Việt Nam. Foxconn, nhà cung cấp chính của Apple, đã chuyển một phần dây chuyền sản xuất Ipad và máy tính xách tay từ Trung Quốc sang Việt Nam, theo yêu cầu của Apple từ cuối năm 2020.

Làm thế nào để doanh nghiệp Việt Nam tận dụng cơ hội tham gia chuỗi giá trị toàn cầu?  - Ảnh 3.

Apple đang chuyển một phần dây chuyền sản xuất Ipad sang Việt Nam.

Rõ ràng, các “đại gia” công nghệ thế giới đang coi Việt Nam là điểm đến cho chuỗi cung ứng của họ trong tương lai.

Có thể thấy, dòng vốn quốc tế đang có sự dịch chuyển với hàng loạt tập đoàn đa quốc gia đẩy mạnh đầu tư vào Việt Nam. Giờ đây, cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi giá trị toàn cầu là lớn chưa từng có. Nhưng, liệu các doanh nghiệp Việt Nam có đủ năng lực để tham gia vào đó hay không vẫn còn là điều đáng lo ngại.

Doanh nghiệp Việt Nam đang ở đâu?

Theo một nghiên cứu, Đức được coi là nơi tốt nhất cho các hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D), còn Canada là nơi mua nguyên liệu rẻ nhất và tốt nhất trên thế giới. Ở Hàn Quốc, những bộ phận tốt nhất có thể được mua, trong khi Nhật Bản được coi là chuyên gia trong lĩnh vực phân phối và cuối cùng, không có nơi nào tìm được nguồn lao động dồi dào, rẻ hơn Trung Quốc để thực hiện. công đoạn lắp ráp.

Làm thế nào để doanh nghiệp Việt Nam tận dụng cơ hội tham gia chuỗi giá trị toàn cầu?  - Ảnh 4.

Nhưng trên thực tế, các doanh nghiệp Việt Nam rất khó thâm nhập vào chuỗi giá trị của các công ty đa quốc gia.

Như đã đề cập ở trên, có tới 9 công ty ở các quốc gia như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Đức, Mỹ tham gia sản xuất iPhone. Nhưng, thực tế cũng cho thấy, dù là quốc gia thực hiện khâu lắp ráp thành phẩm cuối cùng nhưng Trung Quốc lại là quốc gia thu được ít giá trị gia tăng nhất trong số 6 quốc gia chính tham gia vào chuỗi sản xuất iPhone. Và tất nhiên, người nhận được nhiều giá trị gia tăng nhất vẫn là Mỹ.

Giờ đây, Việt Nam đang dần thay thế Trung Quốc trở thành một trong những trung tâm sản xuất chính toàn cầu. Nhưng, cũng như Trung Quốc trước đây, doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị này rất ít và “bi đát”.

Chẳng hạn, gần đây Apple đã dần chuyển dây chuyền sản xuất sản phẩm Ipad sang Việt Nam. Nhưng, theo các chuyên gia nghiên cứu của Fomalhaut Techno Solutions có trụ sở tại Tokyo cho thấy, tham gia vào chuỗi giá trị của chiếc Ipad Pro trị giá 510 USD, tỷ lệ linh kiện Hàn Quốc chiếm 38,6% giá thành. phí, Đài Loan là 18,5%, Mỹ tụt xuống vị trí thứ 3 với 16,8%, trong khi con số đó của linh kiện Trung Quốc gồm Hong Kong là 7,5%, đứng ở vị trí thứ 4, còn lại là các nước khác, trong đó có Việt Nam.

Hay như với Samsung, họ đang coi Việt Nam là đại bản doanh trên thế giới về sản xuất điện thoại thông minh với 6 nhà máy lớn. Nhưng, việc phát triển các nhà cung cấp nội địa tại Việt Nam để nâng cao tỷ lệ nội địa hóa trong các sản phẩm của Samsung vẫn là một điều gì đó rất xa vời.

Theo đại diện Samsung Việt Nam, ban đầu công ty tổ chức hội thảo, triển lãm ngành phụ trợ để tìm kiếm nhà cung cấp trong nước. Đến nay, đã có 379 doanh nghiệp được tư vấn, cải tiến để tăng năng suất và chất lượng sản phẩm, nhưng số lượng nhà cung cấp cấp 1 của Việt Nam hiện có thể thâm nhập vào chuỗi giá trị của Samsung mới chỉ dừng lại ở trẻ em. số 51.

Hay với Panasonic, “gã khổng lồ” điện tử Nhật Bản hiện có tới 7 nhà máy tại Việt Nam với nhu cầu phát triển sản phẩm mới hàng năm rất phong phú. Nhưng điều này không có nghĩa là nhiều nhà cung cấp tại Việt Nam sẽ có thể tham gia vào chuỗi sản xuất của Panasonic. Tính đến nay, các nhà cung cấp Việt Nam chiếm 51% về sản lượng nhưng chỉ khoảng 35% về giá trị tại công ty.

Theo các chuyên gia, năng lực của các doanh nghiệp trong nước thời gian qua tuy đã được nâng cao nhưng vẫn còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu cao của thị trường quốc tế cũng như của các doanh nghiệp có vốn đầu tư. nước ngoài (FDI). Đặc biệt, liên kết giữa các nhà cung cấp trong nước với các doanh nghiệp FDI, tập đoàn đa quốc gia còn khá yếu.

Vì vậy, để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, ngoài nỗ lực của các cơ quan chức năng thì sự chủ động của doanh nghiệp phải là yếu tố quan trọng hàng đầu.

Bài viết liên quan

Leave a Comment